Kredyty

Umowny stosunek kredytowy jest z reguły stosunkiem długoterminowym, w którym można wyróżnić kilka zasadniczych etapów.
Pierwszy etap (wstępny) obejmuje okres od chwili zawarcia umowy kredytowej do czasu podjęcia sumy kredytowej przez kredytobiorcę (rozporządzania nią przez tego ostatniego). W tym okresie bank jest zobowiązany do oddania sumy kredytowej do dyspozycji kredytobiorcy (umożliwienia kredytobior-cy podjęcia sumy kredytowej). Kredytobiorca ma obowiązek zapłaty tzw. prowizji przygotowawczej (69 ust. 2 pkt. 9 PrBank). Nie ma obowiązku, jak wspomniano, podjęcia sumy kredytowej, jeżeli umowa inaczej nie stanowi.
Drugi etap (zasadniczy) obejmuje okres od chwili podjęcia sumy kredytowej (w całości lub części) do chwili pojawienia się (zaktualizowania się) obowiązku jej zwrotu. Podjęcie sumy kredytowej może nastąpić jednorazowo lub być rozłożone w czasie. Wykonanie zobowiązania przez bank (przysporzenie na rzecz kredytobiorcy) oznacza powstanie długu po stronie kredytobiorcy.
Dług ten staje się wymagalny w terminie określonym w umowie kredytowej. Kredytobiorca ma obowiązek zwrotu sumy kredytu, zapłacenia odsetek, niekiedy też prowizji (tzw. dodatkowej od niewykorzystanych sum kredytu lub jeszcze innej). Między zakończeniem wykorzystania sumy kredytowej i powstaniem obowiązku zwrotu może być przewidziany w umowie tzw. okres ka-rencji, tj. okres, w którym nie następuje jeszcze spłata kredytu.
Etap trzeci (okres spłaty) trwa od chwili powstania obowiązku zwrotu (wymagalności należności kredytowej ) do czasu faktycznie dokonanego zwrotu sumy kredytu wraz z odsetkami i innymi elementami składającymi się na tzw. cenę kredytu (o czym dalej). Brak dobrowolnej zapłaty ze strony kredytobiorcy otwiera przewidzianą w umowie kredytowej i wynikającą z ustawy procedurę dochodzenia należności kredytowej przez instytucję bankową.
Należy zaznaczyć, że regulaminy bankowe sporo miejsca poświęcają też samej procedurze zawierania umów kredytowych. Także w prawie bankowym można wskazać na niektóre regulacje dotyczące właśnie relacji bank -przyszły kredytobiorca, tj. z okresu przed zawarciem umowy kredytowej. Chodzi tu np. o badanie tzw. zdolności kredytowej (art. 70 PrBank), tzw. programów sanacyjnych przyszłego kredytobiorcy (art. 70 ust. 2 pkt 2 PrBank), o możliwość ustanowienia zabezpieczeń wyprzedzających czasowo zawarcie umowy kredytowej (art. 70 ust. 2 pkt 1 PrBank).